Na zdjęciu doskonale widać układ wsi, który ukształtował się w XVI wieku, kiedy ziemia bielska wchodziła jeszcze w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Wtedy właśnie w dobrach królewskich, do których należały Plutycze, przeprowadzono tak zwaną pomiarę włóczną. Rozproszone po okolicy chutory zebrano w jedno miejsce, przydzielając gospodarzom równe działki, odchodzące prostopadle od głównej drogi. Domy należało budować szczytami do ulicy, ich przedłużeniem były budynki gospodarcze, a nieco dalej, przy drugiej drodze, stawiano stodoły.
Zupełnie inaczej wyglądają dawne zaścianki szlacheckie, których pełno jest na zachód od Plutycz. Tam nie ma żadnego porządku urbanistycznego, bo któż mógł coś szlachcie nakazać? Budowała się i dzieliła działki jak chciała. Tzw. ulicówka, którą są Plutycze, nie jest niczym nietypowym. Pełno jest takich wsi jak Polska długa i szeroka. Nietypowe jest to, że w Plutyczach, podobnie jak w niektórych innych podlaskich wioskach, XVI-wieczny układ wsi dotrwał do naszych czasów w niemal niezmienionym kształcie. Szkoda, że na co dzień mogą podziwiać go tylko bociany, nam pozostaje Google Maps 😉
