O tym, że Plutycze są wsią wyjątkową nie tylko w skali regionu, ale i całego kraju, nikogo już chyba przekonywać nie trzeba. Chcielibyśmy podzielić się z Wami ciekawymi miejscami znajdującymi się w okolicach naszej wioski. Większości mieszkańców innych części Polski Podlasie kojarzy się głównie z Puszczą Białowieską, bagnami biebrzańskimi, Grabarką, Bohonikami i Kruszynianami. Do wszystkich tych miejsc można dojechać z Plutycz w ciągu maksymalnie godziny. Warto jednak zatrzymać się chwilę w Plutyczach, Bielsku Podlaskim i okolicznych gminach. W pobliżu jest bowiem wiele atrakcyjnych miejsc, o których mało kto słyszał. Zapraszamy na wycieczkę po bliższej i trochę dalszej okolicy.
Na początek krótko o samych Plutyczach. Wioska w wyjątkowym stopniu zachowała tradycyjny układ przestrzenny z XVI w. Większość domów to pięknie zdobione drewniane podlaskie chaty ustawione jedna obok drugiej szczytami do drogi. Spacer po wsi, rozmowa z mieszkańcami na ławeczkach lub zakupy w objazdowym sklepie to okazja, by poczuć niezwykłą atmosferę podlaskiej wsi. Wiosną i latem można obserwować bociany w czterech gniazdach wzdłuż głównej drogi, spacerować wśród pól i łąk, jeździć na rowerach. Przez wioskę biegnie szlak „Drzewo i sacrum„, na którym znajdują się najciekawsze pod względem architektonicznym wioski Podlasia, z licznymi, kolorowymi drewnianymi domami i cerkwiami. Ok. 2 km na północ od Plutycz przebiega również rowerowy Podlaski Szlak Bociani.
Sąsiednie Haćki to wieś objęta ochroną w ramach obszaru Natura 2000. Murawy w Haćkach to ciekawostka dla osób zainteresowanych archeologią i ochroną przyrody. Jedne z najlepiej zachowanych na Podlasiu muraw kserotermicznych, polodowcowe formy krajobrazu oraz wczesnośredniowieczne grodzisko są miejscem występowania wielu rzadkich gatunków roślin i ptaków. Doskonałe miejsce na piknik lub romantyczny spacer o zachodzie słońca 🙂
Plutycze otoczone są lasami pełnymi jagód i grzybów. Zaraz za wsią znajduje się neolityczna osada wydmowa Korpacze – kilka malowniczych śródlądowych wydm częściowo porośniętych drzewami otaczającego je lasu. Nieopodal znajdowała się kiedyś wieś o tej samej nazwie, której mieszkańcy ze względu na częste powodzie przenieśli się do Plutycz. Do dziś można jednak znaleźć pozostałości dawnej wioski – fundamenty domów, stare studnie. Droga prowadzi dalej nad Narew, gdzie można spacerować wśród ciągnących się po horyzont łąk. To miejsce stworzone dla miłośników dzikiej przyrody. W lesie, przy drodze do Rajska, znajduje się bagno Dół, gdzie wśród sterczących kikutów drzew rośnie żurawina.
W sąsiednim Rajsku znajduje się piękna drewniana cerkiew, przeniesiona w latach 60. XX w. z okolic Tomaszowa Lubelskiego. Niestety podobnie jak w większości tego typu obiektów na Podlasiu wnętrze cerkwi można zobaczyć tylko w niedzielę przed południem w czasie liturgii. O tragicznych losach mieszkańców wsi przypomina pomnik upamiętniający 149 jej mieszkańców rozstrzelanych przez Niemców w czerwcu 1942 roku w ramach odwetowej pacyfikacji wsi.
Narew przepływa w odległości ok. 2 km od Plutycz. W Doktorcach na dojeździe do parku linowego jest niestrzeżone, ale popularne wśród mieszkańców kąpielisko. W okolicach Plutycz można wypożyczyć kajaki i spłynąć rzeką np. do Suraża. Polecamy także spacer po malowniczych łąkach ciągnących się za wsią wzdłuż Narwi w okolicach wpadającej do niej rzeczki Orlanki.
W Doktorcach oddalonych o 5 km od Plutycz znajduje się jeden z największych w Polsce parków linowych z atrakcjami zarówno dla dzieci, jak i dorosłych (trasy o różnym stopniu trudności, kolejka dla dzieci, ścianki wspinaczkowe, plac zabaw dla najmłodszych, symulatory i wiele innych atrakcji). Park czynny jest wiosną i latem. To atrakcja, na którą warto zarezerwować sobie cały dzień.
Bielsk Podlaski oddalony o ok. 15 km od Plutycz oferuje wiele atrakcji. Warto zwiedzić stare cerkwie, kościoły, cmentarz żydowski, Muzeum Obojga Narodów w Ratuszu, Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, zajrzeć do Studium ikonograficznego i sklepiku monasterskiego „Galilea” nieopodal Rynku. W czwartki i soboty odbywa się targ (w okrojonej wersji czynny codziennie), gdzie można zaopatrzyć się w świeże produkty od lokalnych rolników. W pobliżu ratusza można zajrzeć do drewnianego sklepiku, w którym kręcono film „Znachor”. Bielsk jest przyjemnym, prężnie rozwijającym się miastem. Jest tam kilka dobrze zaopatrzonych marketów, punkty usługowe, restauracje.
Pustelnia (skit) w Odrynkach położona jest nad malowniczymi rozlewiskami Narwi. Do skitu prowadzi droga, można jednak dostać się tam również kładką prowadzącą ze wsi Odrynki. Warto wybrać się na niedzielną liturgię rozpoczynającą się o godz. 10.00 (trwa prawie 2 godziny), aby posłuchać śpiewów cerkiewnego chóru. Latem po nabożeństwie jego uczestnicy częstowani są smacznym posiłkiem.
Kraina Otwartych Okiennic obejmuje wioski Trześcianka, Soce i Puchły oddalone o ok. 30 km od Plutycz. Oprócz tradycyjnie zdobionych domów, bardzo podobnych do tych w Plutyczach, na uwagę zasługują piękne drewniane cerkwie w Puchłach i Trześciance. W Socach ciekawy jest zachowany tradycyjny układ przestrzenny (tzw. dwuczęściowej wsi szeregowej) oraz znajdujące się na czterech krańcach wsi prawosławne krzyże z wyrytymi cyrylicą intencjami, z którymi wiąże się miejscowa legenda o cudownym wybawieniu mieszkańców wsi od szalejącej pod koniec XIX w. zarazy.
Kładka Waniewo-Śliwno to doskonała okazja na połączenie spaceru z zabawą (przeprawa łańcuchowymi pomostami), obserwacją ptaków i unikalnej przyrody narwiańskich rozlewisk. Inna kładka znajduje się w Kurowie przy siedzibie Narwiańskiego Parku Narodowego. Jest tam też ekspozycja przyrodnicza oraz park. Można również popływać łodziami, tzw. pychówkami, po rozlewiskach Narwi. Zwiedzanie można połączyć z wizytą w Tykocinie, gdzie warto zwiedzić jedną z najpiękniejszych synagog w Polsce oraz zjeść obiad w odrestaurowanym tykocińskim zamku.
Ziołowy Zakątek w Korycinach to kolejne miejsce, w którym każdy znajdzie coś dla siebie. Dzieci na pewno nie zapomną placu zabaw w stodole, zagród ze zwierzętami, warsztatów, zaś dorośli mogą zwiedzić ogród botaniczny i zaopatrzyć się w produkowane na miejscu zioła i inne ekologiczne produkty. Jest tam też restauracja.
Białystok nie tylko nie jest dobrze znany w pozostałej części Polski, ale ma wręcz złą prasę. Warto się przekonać, że to dynamicznie rozwijające się i przyjazne dla gości miasto, przejść się po pięknie odrestaurowanej, reprezentacyjnej części miasta, zwiedzić Pałac Branickich, katedrę prawosławną i katolicką, Muzeum Pamięci Sybiru, Muzeum Podlaskie w Ratuszu, Muzeum Historyczne, Centrum im. L. Zamenhoffa. W Białymstoku znajduje się najnowocześniejsze centrum kulturalne w Europie Środkowej Opera i Filharmonia Podlaska. Wycieczkę do Białegostoku można połączyć z odwiedzinami w pałacu w pobliskiej Choroszczy i Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie.
Skansenu w Ciechanowcu reklamować nie trzeba. Warto wcześniej sprawdzić kalendarz imprez na stronie internetowej (Podlaskie Święto Chleba, jarmarki, konkursy lub festyny z ciekawymi warsztatami). Zwiedzanie zabytków podlaskiej i mazowieckiej architektury drewnianej można połączyć z wizytą na farmie alpak w Bujence.
Niezapomnianą atrakcją dla dzieci jest chatka Baby Jagi w Orzeszkowie-Sosnówce. Odwiedziny w chatce to niepowtarzalna okazja, by tego samego dnia wsadzić żonę do pieca, męża – do lochów, a z dzieci ugotować zupę 🙂
W okolicy nie brakuje też miejsc do ochłody w upalne letnie dni. Najbliższe niestrzeżone, ale wyjątkowo urokliwe kąpielisko znajduje się nad Narwią w Doktorcach. Strzeżone kąpieliska z zapleczem sanitarnym znajdują się w Michałowie (zalew na rzece Supraśl, bezpłatne), białostockich Dojlidach, nad Zalewem Siemianówka oraz w Dubiczach Cerkiewnych. Najbliższy basen jest w Bielsku Podlaskim. W deszczowe dni polecamy bardzo przyjemny Park Wodny w Hajnówce
To tylko część atrakcji w pobliżu Plutycz. Ciekawych, lecz mało znanych miejsc jest znacznie więcej, podobnie jak sposobów ich zwiedzania (np. podczas lotu balonem). Podlasie wciąż jest regionem, gdzie każdy może poczuć się trochę jak odkrywca i znaleźć urokliwe miejsce tylko dla siebie. Pominęliśmy atrakcje powszechnie znane jak Białowieża, Biebrzański Park Narodowy, Drohiczyn, Supraśl, Kruszyniany itp. Zapraszamy do Plutycz, może jeszcze coś odkryjecie 🙂
Pełna wersja przewodnika dostępna jest dla gości Zielonego Domku Plutycze, zapraszamy!
